Cà phê Việt và Sài Gòn

    Sài Gòn từ buổi sáng đã là một buổi sáng của công việc, của tất bật người xe trên phố.

    Cái hối hả, tất bật ấy đang trở thành nét đặc trưng của nhịp sống nơi đây. Nhưng không vì thế mà người Sài Gòn đánh mất thói quen đã ăn sâu vào máu thịt “UỐNG CÀ PHÊ BUỔI SÁNG”.

    Người Sài Gòn uống cà phê từ sáng sớm, sinh viên uống cà phê trước khi đến giảng đường, viên chức uống trước khi đến công sở, bác đạp xích lô, chú xe ôm uống cà phê trước khi bắt đầu công việc thường nhật. Cà phê dành cho tất cả mọi người. Sài Gòn đi xa là nhớ, mỗi người có thể có một khoảng trời nhớ thương của riêng mình, nhưng có lẽ khoảng nhớ cho cà phê ở nơi Sài Gòn đã trở thành nỗi nhớ chung của biết bao người xa xứ. Người Sài Gòn thưởng thức cà phê theo cách riêng của mình, cái hối hả của cuộc sống, những gánh lo toan dường như chẳng chạm tới, những phút giây họ thư thái bên ly cà phê, vừa nhâm nhi, vừa tán gẫu chuyện đời, chuyện người.

    Nhâm nhi cà phê nguyên chất chứ không uống một vài hơi cho hết, người Sài Gòn uống cà phê sáng đồng nghĩa với việc trò chuyện nói cười, nó khác hẳn với cái vội vã của những ly cà phê Take Away kiểu Phương Tây. Bên ly cà phê sáng, người Sài Gòn sống chậm lại, gần nhau hơn trong những câu chuyện đời bất tận, người ta dường như quên mất tuổi tác, địa vị của mình khi trước mặt là một ly cà phê đang tỏa mùi hương quyến rũ, nó thật sự là triết lý, là sức hút hữu tình của cà phê, và cũng vì thế, với người Sài Gòn, cà phê không chỉ là một thứ nước giải khát mà đôi khi là một cái cớ để người ta để được thảnh thơi, để cho chính mình, cho bạn bè người thân khoảng thời gian tâm tình.

    Sài Gòn không thiếu những quán cà phê sang trọng, nhưng nói đến cái đặc trưng, cái làm con người ta dễ nặng lòng  nhớ thương nhất là chỉ có giản dị là bền, là những quán cóc, vỉa hè, không bàn ghế cầu kỳ, không có những bản nhạc lãng mạn, không có máy lạnh điều hòa  mà chỉ vài chiếc ghế nhựa vừa làm chỗ ngồi vừa làm chiếc bàn uống cà phê kê ngay bên vỉa hè, hay đặc biệt hơn nữa là cà phê bệt đang trở thành gu cà phê mới của rất đông người dân Sài Gòn. Vậy thật ra cà phê hẻm, cà phê bệt có ngon hơn không, tại sao người Sài Gòn vẫn yêu đến thế. Câu trả lời đôi khi không hẳn là cái ngon của vị giác mà là vị ngon của tiếng chim ríu rít sớm mai, vị ngon của nắng Sài Gòn, của hương hoa, của hương gió trong lành, là sở thích ngắm nhìn dòng người xe tấp nập giữa phố hay đám trẻ nô đùa trước cổng trường. Tất cả làm nên cái riêng trong văn hóa thưởng thức cà phê của người Sài Gòn. Người Sài Gòn thích uống cà phê đá ngay từ buổi sáng sớm, không kể là mùa nào, không giống như phong cách cà phê StarBuck của Mỹ hay phong cách Highland của Ý hoặc kỳ lạ là đổ đường cà phê vào đông chung như phong cách Thổ Nhỹ Kỳ.

    Cà phê Việt Nam nói chung và cà phê Sài Gòn nói riêng, hầu hết được pha theo phong cách Pháp tức là dùng phin thích thú và hồi hộp chờ  từng giọt cà phê rơi tí tách, là sở thích đặc biệt của dân ghiền cà phê. Uống cà phê hẻm, cà phê bệt bình dân ở Sài Gòn ta biết đến những tên gọi rất giản dị của cà phê như: đen đá, nâu đá chứ chẳng phải là Mocha  hay Capuchino. Cà phê sớm ở Sài Gòn, sâu xa một chút thì người ta triết lý có đủ vị đắng để giúp ta suy tưởng, có đủ độ nồng để tạo cảm giác bồng bềnh, có đủ độ chua để nghĩ về thất bại, có đủ độ mặn để nhớ về đất mẹ và có đủ độ ngọt ngào để ta cảm thấy được yêu thương. Nhưng với người Sài Gòn, đơn giản là tìm một không gian để được sống chậm lại một vài nhịp trước những đua chen hối hả của cuộc sống để lấy lại cân bằng và bắt đầu một ngày mới nhiều hứng khởi hơn để thấy mình đủ trầm tĩnh cảm nhận hết về con người về cuộc sống nơi Sài Gòn tấp nập. Và có phải vì thế không mà có những người đi xa nhớ Sài Gòn, lại đâu đấu một niềm nhớ cho cà phê Sài Gòn.

Trà và Cà Phê Minh Hải